Tác phẩm: Cảnh chùa
Năm sáng tác: khoảng 1935 - 1936
Chất liệu: Sơn mài sáu tấm
Kích thước: 98 x 170 cm
Ký “Pham Hau” và triện vàng kiến trúc đình chùa ở mặt sau (con dấu của xưởng Phạm Hậu)
Phạm Hậu (1903 - 1994) nổi tiếng với tài năng và kỹ nghệ thực hành sơn mài thuần thục, đạt đến trình độ bậc thầy. Một trong những chủ đề thường xuất hiện trong tranh ông là phong cảnh đền chùa tọa lạc giữa thiên nhiên đặc trưng của miền Bắc Việt Nam. Tác phẩm “Cảnh chùa” hiện diện như minh chứng trong việc khéo léo nắm bắt ngoại cảnh, tổ chức bố cục khoáng đạt với bảng màu trầm mặc xen lẫn ánh vàng và chi tiết khảm vỏ trứng. Tranh mô tả khung cảnh chùa với lưng tựa núi, mặt hướng hồ và được nhìn từ điểm nhìn từ trên cao. Tác phẩm có chữ ký “Pham Hau” đi kèm triện vàng mô tả kiến trúc đền chùa, thường được biết tới như con dấu của xưởng Phạm Hậu. Xưởng này được ông thành lập ngay sau khi tốt nghiệp với đội ngũ thợ thủ công có tay nghề cao về phụ việc cho ông. Tác phẩm “Cảnh chùa” có thể là một trong những tác phẩm được vẽ trong khoảng thời gian 1935 - 1936, cùng thời điểm hiệu trưởng Victor Tardieu đặt hàng riêng 50 hộp vẽ sơn mài cho hợp đồng bên Pháp
Nội dung
Họa sĩ Phạm Hậu (1903 - 1994), tên đầy đủ Phạm Quang Hậu là một người con Hà Nội. Năm 1920 ông thi đỗ vào Trường Bách nghệ Hải Phòng - trường dạy nghề theo nguyên mẫu của châu Âu bấy giờ. Tại đây ông được đào tạo đầy đủ và bài bản qua các nghề từ tiện, nguội, đúc, hàn, phay, gò, đến cả nghề lái xe. Năm 1929, ông thi đỗ vào trường Mỹ thuật Đông Dương và học cùng các họa sĩ khác như Nguyễn Đỗ Cung, Trần Bình Lộc, Trần Ngọc Quyên, Nguyễn Văn Long, Phạm Văn Thuần, Trường Đình Hiến và Nguyễn Đình Thước,... Phạm Hậu sử dụng thành thạo hầu hết các loại chất liệu hội họa, ông đa phần vẽ về phong cảnh, đời sống dung dị của người dân và đặc biệt được biết đến là một trong những bậc thầy nổi tiếng về sơn mài.
Một trong những hình ảnh đẹp và tiêu biểu nhất trong sáng tác của Vũ Cao Đàm – đề tài mẹ và con được thể hiện với sự dịu dàng, tinh khiết và đầy tính thiêng. Người mẹ cúi đầu ôm con trong một bố cục gần gũi, tạo nên cảm giác ấm áp và bảo bọc, rất đặc trưng trong ngôn ngữ tạo hình của ông.
Tại nhà đấu giá Osenat, phiên Furniture & Works of Art diễn ra lúc 19:00 ngày 25/04 tại Fontainebleau, Pháp, lô số 26 của họa sĩ Tôn Thất Đào (Sáng tác năm 1936) đã được gõ búa ở mức 140.000€.
Tại phiên đấu giá Art Moderne & Contemporain do Gros & Delettrez tổ chức tại Paris ngày 03/04/2026, lot 28 – tác phẩm “Paysage du Tonkin” của họa sĩ Phạm Hậu – đã đạt mức giá gõ búa 510.000€, vượt xa ước tính 60.000 – 80.000€.
Tại phiên đấu giá “Trésors du XXe siècle” do Maison R&C Commissaires-Priseurs Associés tổ chức tại Paris ngày 31/03/2026, lot 57 – tác phẩm “Harde de cerfs dans la jungle” (circa 1940) của Phạm Hậu – một bộ sơn mài ba tấm quy mô lớn (80 x 240 cm) – đã đạt mức €430,000, vượt xa ước tính €200,000 – €300,000.
Vào cuối tháng 3 năm 2026, Sotheby’s sẽ tổ chức hai phiên đấu giá quan trọng tại Hong Kong, quy tụ nhiều tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật hiện đại và đương đại quốc tế, trong đó nổi bật là các danh họa Việt Nam thời kỳ Đông Dương.
Tác phẩm bột màu trên giấy của họa sĩ Lương Xuân Nhị ghi lại một lát cắt chân thực về đời sống lao động của người thợ mỏ Quảng Ninh – một hình tượng tiêu biểu của miền Bắc trong những năm đầu xây dựng công nghiệp xã hội chủ nghĩa. Xuất phát từ nguồn gốc gia đình, sau đó lưu chuyển qua tay nhà sưu tập và xuất hiện tại phiên đấu giá, tác phẩm không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là một tư liệu thị giác giàu ý nghĩa lịch sử.
Tác phẩm bột màu trên giấy của Lương Xuân Nhị là một ghi nhận giàu giá trị về đời sống lao động tập thể của người dân miền Bắc trong giai đoạn chuyển mình sau chiến tranh. Xuất phát từ nguồn gốc gia đình, sau đó lưu chuyển qua tay nhà sưu tập và xuất hiện tại phiên đấu giá, tác phẩm không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là một chứng tích của ký ức lịch sử.
Victor Tardieu (1870 - 1937) sinh ra trong một gia đình làm nghề buôn tơ lụa ở Lyon. Ông theo học vẽ tại Trường Mỹ thuật Lyon và Trường Mỹ thuật Paris và theo lối vẽ hiện thực cổ điển đậm chất Pháp. Tới mảnh đất Đông Dương lần đầu năm 1920 theo chương trình của giải thưởng Đông Dương (một giải thưởng được trao thường niên bởi chính phủ Pháp từ năm 1910 tới năm 1938 với mục đích hỗ trợ các nghệ sĩ tới các nước thuộc địa cư trú trong 2 năm), sang năm 1921, ông đã có dịp tới Việt Nam, lữ hành từ Sài Gòn ra Hà Nội.
Trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt, hình ảnh gánh hàng rong từng là một phần rất quen thuộc của đời sống đô thị và làng quê. Đó không chỉ là những bước chân tảo tần mưu sinh, mà còn là nơi nuôi dưỡng cả một gia đình, thậm chí là cả những ước mơ của nhiều thế hệ.
